Hiện trạng éo le của những lao động di trú bất hợp pháp trong mùa dịch

立委賴香伶。(圖/翻攝自賴香伶臉書)

Kể từ khi dịch COVID-19 bùng phát trở lại tại Đài Loan, rất nhiều vụ việc lao động di trú bị lây nhiễm COVID-19 đã xảy ra như vụ lây nhiễm tại ký túc xá dành cho lao động di trú tại một số công ty điện tử trên địa bàn huyện Miêu Lật đến gần đây là vụ khán hộ công người nước ngoài bị lây nhiễm tại bệnh viện Vạn Phương, điều này cho thấy rất rõ chính phủ Đài Loan đã mất đi sự nhạy bén trong công tác phòng chống dịch bệnh đối với lao động di trú, khiến cho họ không có sự bảo vệ khi sinh sống và làm việc tại Đài Loan, đồng thời các vấn đề vốn tồn tại bấy lâu nay như vì các chính sách phân biệt đối xử mà đẩy lao động di trú rơi vào hoàn cảnh khó khăn lại trở nên nổi cộm hơn. Ngày 14/7 vừa qua, ủy viên lập pháp đảng Dân Tiến Lại Hương Linh đã mở cuộc họp báo về “Thiết lập mạng lưới vững chắc về phòng dịch cho Đài Loan, nhanh chóng nghiên cứu quy định đồng bộ áp dụng cho lao động di trú mất liên lạc” và mời đại diện của các tổ chức phi chính phủ, Sở Phát triển nguồn lực lao động và Sở Di dân để thảo luận về cách bảo vệ tốt hơn cho người lao động di trú trong thời kỳ dịch bệnh và đưa họ vào mạng lưới phòng chống dịch bệnh.

Theo bà Lại Hương Linh chỉ ra, ngay từ tháng 2 năm ngoái đã có 32 khán hộ công người Indonesia bị nhiễm Covid-19, sau khi Đài Loan tái bùng phát dịch bệnh vào tháng 5 vừa rồi, cũng đã liên tiếp xảy ra các vụ lây nhiễm cụm của lao động di trú làm việc tại một số công ty điện tử trên địa bàn huyện Miêu Lật, hay như vụ lây lan trong nội bộ bệnh viên Vạn Phương trong đó có khán hộ công nước ngoài bất hợp pháp. Nhưng các cơ quan phòng chống dịch bệnh của Đài Loan vẫn chưa xử lý triệt để công tác phòng dịch, đặc biệt là với nhóm đối tượng lao động di trú “không có thân phận” thì dường như hoàn toàn đã bị lãng quên.

Bà Lại Hương Linh cũng chỉ ra rằng lao động di trú ở Đài Loan không được coi là người một cách đúng nghĩa mà xã hội chỉ quan tâm đến sức lao động của họ. Do đó, luật pháp đã đặt ra vô vàn những quy định hạn chế khác nhau, bao gồm hạn chế về ngành nghề, số lượng, thời hạn, đồng thời còn áp dụng chế độ hợp đồng có thời hạn. Lao động di trú thường phảichi trả phí môi giới rất cao, khiến cho hoàn cảnh rơi vào tình trạng vô cùng khó khăn. Hơn 30% lao động di trú mất liên lạc đã ẩn trốn tại Đài Loan được trên 3 năm, và hơn 10.000 người đã cư trú phi pháp trên 5 năm. Sau khi bỏ trốn ra ngoài, tuy là lao động bất hợp pháp nhưng trên thực tế họ vẫn làm việc ở khắp mọi nơi và cống hiến cho xã hội Đài Loan, không khác gì so với những lao động di trú hợp pháp nhưng họ lại không có được sự bảo vệ của các nguồn lực y tế. Bà Lại Hương Linh cũng nhắc lại một loạt các biện pháp dành cho lao động di trú bất hợp pháp được chính phủ Đài Loan thực hiện trong quá khứ, như chuyên án “An tâm xét nghiệm phòng dịch dành cho người nước ngoài đã từng đi tới khu Vạn Hoa”, hoặc “Mở rộng chuyên án tự động ra trình báo” của Sở Di dân, nhưng hiệu quả thực tế thì có vẻ như vẫn còn hạn chế. Vậy làm thế nào để những chính sách này thực sự tiếp cận được với lao động di trú bất hợp pháp và làm thế nào để khuyến khích họ yên tâm ra trình diện? Đây đều là những vấn đề rất cần phải xem xét kỹ lưỡng hơn.

Nhà nghiên cứu Ngô Tĩnh Như của Hiệp hội Lao động Quốc tế Đài Loan (TIWA) chỉ ra rằng năm ngoái đã kêu gọi chính phủ thực hiện nguyên tắc “không trục xuất, không xử phạt và cấp lại thân phận hợp pháp” cho những lao động di trú bỏ trốn, nhưng Sở Di dân chỉ triển khai “Mở rộng chuyên án tự động ra trình báo” nhấn mạnh không giam giữ, thu mức phạt tối thiểu, và sau này vẫn được nhập cảnh vào Đài Loan nhằm khuyến khích lao động di trú bất hợp pháp ra đầu thú. Tuy nhiên, trên thực tế, mặc dù lao động di trú bỏ trốn có thể được phép nhập cảnh trở lại vào Đài Loan nhưng họ không được phép làm việc như bình thường, vì Bộ Lao động đã quy định rõ rằng lao động di trú một khi đã bị liệt vào danh sách lao động bỏ trốn thì không được làm việc tại Đài Loan. Thế nhưng, lao động di trú bỏ trốn làm việc bất hợp pháp cũng chỉ vì kiếm miếng cơm manh áo, nếu như họ không được phép đến Đài Loan làm việc trở lại như trước kia để kiếm tiền thì bất kỳ sự miễn giảm hình phạt nào cũng đều sẽ không có ý nghĩa và lợi ích cụ thể đối với họ”.

Nhà nghiên cứu Ngô Tĩnh Như cũng đưa ra các ví dụ dựa trên những bài học kinh nghiệm quốc tế có liên quan, nhấn mạnh rằng có nhiều quốc gia đã hợp pháp hóa lao động di trú phi pháp trong thời gian dịch bệnh, ví dụ như Thái Lan đã cho phép lao động di trú trở lại làm việc với thân phận hợp pháp, hay như Bồ Đào Nha thì lại cấp cho những người không có giấy tờ “Quyền công dân đầy đủ” trong thời gian dịch bệnh để họ không chỉ được làm việc hợp pháp trở lại mà cònđược hưởng đầy đủ các quyền lợi về y tế. Quay trở lại với Đài Loan, lý do khiến người lao động di trú bất hợp pháp ở Đài Loan phải bỏ trốn ra ngoài hầu hết là do chính sách phân biệt đối xử của chính phủ hạn chế quyền chuyển chủ của lao động di trú. Sau khi dịch bệnh bùng phát tại Đài Loan, Bộ Lao động cũng không hề có động tĩnh gì. Ngay cả khi huyện Miêu Lật đưa ra lệnh cấm đi lại đối với lao động di trú nhưng Bộ Lao động cũng không hề can ngăn, mãi cho đến khi huyện Miêu Lật dỡ bỏ lệnh cấm thì lúc đó Bộ mới lên tiếng giải trình. Dịch bệnh dường như đã trở thành một vấn đề rất thường ngày, chính vì vậy kêu gọi chính phủ không chỉ hợp pháp hóa thân phận của lao động bỏ trốn trong thời gian xảy ra dịch bệnh mà điều quan trọng vẫn nằm ở việc sửa đổi pháp luật để giải quyết vấn đề một cách triệt để, làm sao để lao động di trú không còn phải bỏ trốn ra ngoài làm việc bất hợp pháp mới là đối sách phòng bị hữu hiệu nếu dịch bệnh có bùng phát trở lại trong tương lai.

 

針對失聯移工身份轉正的問題,勞發署代表表示,這個議題長久以來收到各界關心,這項政策涉及到很多社會上的正反意見,屬於政策和社會上需有共識性的議題,因此要廣納各界意見,把各個面向更好的評估後再議。對於這項回應,研究員吳靜如和立委賴香伶都表示不滿。賴香伶指出,台灣限制移工換工作才形成勞動力剝削,對國家形象很傷,而在全球抗疫時期,沒有一個人會因為工作證件上的問題導致在就醫權和生存權上有那麼大的污名,然而這卻是台灣的現況。她並指出,召開記者會並非期待問題一夕間解決,但強調針對移工弱勢處境的改善起頭不難,只是沒有人在此時去推動。

Về vấn đề tình trạng lao động di trú bỏ trốn ra ngoài làm việc bất hợp pháp, đại diện Sở Phát triển nguồn lực lao động cho biết, vấn đề này từ lâu đã nhận được sự quan tâm của các tầng lớp nhân dân, kéo theo nhiều nhiều ý trái chiều trong xã hội, đòi hỏi cần phải có sự đồng nhất trong chính sách và xã hội. Vì vậy, cần lấy thêm nhiều ý kiến ​​của đông đảo các tầng lớp nhân dân, đánh giá mọi mặt thật tốt trước khi đưa ra thảo luận. Trước câu trả lời này, nhà nghiên cứu Ngô Tĩnh Như và ủy viên lập pháp đảng Dân Tiến Lại Hương Linh đã bày tỏ sự không hài lòng. Bà Lại Hương Linh chỉ ra rằng do Đài Loan hạn chế lao động di trú thay đổi công việc nên mới dẫn đến tình trạng bóc lột sức lao động, điều này gây tổn hại rất lớn đến hình ảnh của Đài Loan, hơn nữa chẳng có một ai chỉ vì vấn đề về giấy phép làm việc mà lại gây ra ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi y tế và quyền sinh tồn, thế nhưng đây lại chính là hiện trạng đang diễn ra tại Đài Loan. Bà Lại Hương Linh cũng cho biết, việc tổ chức một cuộc họp báo không phải là để mong đợi vấn đề sẽ được giải quyết trong một sớm một chiều, nhưng nhấn mạnh rằng không khó để cải thiện tình trạng thiệt thòi của lao động di trú, nhưng tại thời điểm này thì chưa có ai dám đứng ra phát động.

Nhà nghiên cứu Ngô Tĩnh Như đã kịch liệt phê phán câu trả lời thiếu trách nhiệm của Sở Phát triển nguồn lực lao động,trong khi Sở Di dân cũng đã nới lỏng quy định cho phép lao động di trú bất hợp pháp sau khi về nước vẫn có thể đến Đài Loan, nhưng vấn đề lại nằm ở chỗ Bộ Lao động từ chối cho phép lao động di trú đã từng bỏ trốn được phép quay trở lại Đài Loan làm việc bình thường. Điều này khiến cho hiệu quả thúc đẩy của chính sách bị hạn chế đi rất nhiều. Bà cũng chỉ ra rằng, trong thời điểm dịch bệnh căng thẳng hồi tháng 5, tháng 6 vừa rồi, Bộ Lao động cũng chỉ triển khai tuyên truyền một số biện pháp phòng chống dịch bệnh cơ bản như thường xuyên rửa tay, đeo khẩu trang thông qua ứng dụng「[email protected]移點通」, chứ về chính sách tạm hoãn chuyển chủ và đổi công việc thì lại không thấy có thông tin tuyên truyền bằng nhiều thứ tiếng để lao động di trú hiểu rõ tình hình hơn. Thêm vào đó, trước đây đối với các vấn đề liên quan đến lao động di trú, Bộ Lao động thường vẫn trả lời rằng “vì liên quan đến các ý kiến trái chiều nên cần phải tham vấn nhiều hơn nữa” mà không hề có bất kỳ hành động nào, điều này thật đáng thất vọng.

Related Articles

Back to top button
Close